Op 20 juni 2008 heeft het Kabinet een besluit genomen over de bezuinigingsmaatregelen voor de kinderopvangbranche in de komende jaren. Op 25 juni 2008 zijn deze bezuinigingen nader toegelicht in de Tweede Kamer. Belangrijk in het debat was de nadere toelichting op de volgende passage in de brief aan de Tweede Kamer over de bezuinigingen: “Per 2010 wordt de maximumuurprijs gedifferentieerd. De maximumuurprijs in de dagopvang wordt bevroren en in de buitenschoolse opvang met 7% verlaagd." In het debat bleek dat het Kabinet niet het voornemen heeft om ook in 2010 (net als in 2009) de maximumuurprijs voor dagopvang te bevriezen. Dat is goed nieuws en scheelt ouders met kinderen in de dagopvang een slok op een borrel. Voor de verschillende vormen van opvang een update van de consequenties van deze maatregelen voor ouders.

Bezuinigingsmaatregelen gastouderopvang
- Het maximumuurtarief (dat is het uurtarief dat voor een inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag in aanmerking komt) wordt voor de huidige gastouderopvang verlaagd van €6,10 nu naar € 2,50 vanaf 2010. Verder wordt het aantal uren opvang dat in aanmerking komt voor een toeslag beperkt.
- Als alternatief voor de gastouderopvang wordt vanaf 2010 een nieuwe vorm van opvang geïntroduceerd: de thuiscreche
Voor de thuiscrèches geldt dat zij minimaal een bepaald aantal kinderen moeten opvangen en/of minimaal een bepaald aantal uren per week open moeten zijn. Voor deze vorm van opvang geldt een maximumuurtarief van € 4,00.
- De rol van de gespecialiseerde gastouderbureaus verdwijnt vanaf 2010 en wordt voor de thuiscreches overgenomen door  kinderopvangaanbieders die dagopvang en/of buitenschoolse opvang aanbieden.

Ouders die nu gebruik maken van gastouderopvang en dat in 2010 op dezelfde wijze willen voorzetten vallen vanaf 2010 onder de informele opvang met een maximum subsidiabel uurtarief van € 2,50. Het verschil met het huidige maximumuurtarief van € 6,10 zullen zij zelf netto moeten bijpassen. Dat betekent dat zij € 3,60 per uur per kind netto extra kwijt zijn. Op basis van een gemiddelde afname per jaar van 650 uur opvang betalen deze ouders per jaar ruim € 2.300,- extra per kind in vergelijking met 2008.
Voor ouders die overstappen op een thuiscreche betekent het dat hun kinderen in een grootschaliger (meer kinderen) en minder flexibele opvangomgeving terechtkomen. Deze ouders gaan vanaf 2010 per kind per opvang uur € 2,10 meer betalen. Op basis van een gemiddelde afname per jaar van 650 uur opvang betalen deze ouders per kind per jaar ruim € 1.350,- extra per kind in vergelijking met 2008.

Bezuinigingsmaatregelen dagopvang en buitenschoolse opvang
- De toeslag kinderopvang wordt met ingang van 2009 verlaagd. De nettokosten per uur voor kinderopvang stijgen hierdoor voor de lage inkomens met 1 kind in de dagopvang met 29% (van € 0,21 naar € 0,27 nettobijdrage per uur).
- Het maximumuurtarief voor dagopvang en buitenschoolse opvang wordt in 2009 niet geïndexeerd aan de hand van de prijs- en loonontwikkeling en blijft op € 6,10 per uur. Het maximumuurtarief voor buitenschoolse opvang wordt in 2010 verlaagd met 7%.

Consequenties voor ouders
Het Kabinet gaat ervan uit dat kinderopvangaanbieders de tarieven in 2009 niet zullen verhogen en de tarieven voor buitenschoolse opvang in 2010 zullen verlagen. Kinderopvangondernemers hebben volgens het Kabinet voldoende financiële ruimte om de kostenstijgingen van personeel en andere kosten in het komende jaar voor eigen rekening te nemen. Die aanname blijkt nog niet uit het laatste sectorrapport van het Waarborgfonds kinderopvang (2007). Daaruit bleek dat de gemiddelde winstmarge (rentabiliteit) in de kinderopvang in 2006 2,1% bedroeg. Volgens het Waarborgfonds Kinderopvang het minimale rendement dat noodzakelijk is om bankfinanciering aan te trekken. Door de sterke vraag en toenemende bezettingsgraad zal dat rendement in 2008 nog oplopen. Het is echter uiterst onwaarschijnlijk dat dit rendement volstaat om de tarieven in 2009 te bevriezen en binnen het maximumuurtarief te blijven. Toch gaat het Kabinet daarvan uit. In het debat op 25 juni 2008 werd onder andere aangegeven dat het gemiddelde dagopvang tarief in 2008 nog ver onder het maximumuurtarief van 2009 (€6,10) ligt en ouders dus – zelfs bij een prijsaanpassing – weinig te vrezen hebben. Uit een steekproef onder de grootste aanbieders in Nederland (marktaandeel 20%) blijkt een gemiddeld dagopvangtarief 2008 van € 5,99 per uur. Als deze aanbieders de tarieven met meer dan 1,8% aanpassen heeft dat dus wel degelijk een grotere kostenstijging tot gevolg dan nu gepland.
De consequenties voor ouders zullen volgens het Kabinet beperkt blijven tot een nettokostenstijging van 15% voor minimuminkomens tot 24% voor de hoge inkomens (voor een gezin met twee kinderen in de dagopvang die 2 dagen opvang per week hebben):

Als kinderopvangondernemers met een huidige dagopvangtarief van rond de € 6,00 in 2009 de tarieven wél aanpassen aan de inflatie en loonstijgingen betekent het dat de nettokostenstijging voor ouders omvangrijker zal zijn. De kostenstijging voor kinderopvangondernemers voor 2009 op basis van de loonontwikkeling bedraagt meer dan 4% (CAO en periodieke verhoging) en ook de laatste inflatieprognose (stijging van de overige kosten) van het CPB voor volgend jaar bedraagt 3,5%. Dat betekent dat realistisch is om met een gemiddelde tariefstijging van 4% voor 2009 rekening te houden. In onderstaande tabel is het rekenvoorbeeld van het Kabinet aangepast aan deze meer realistische verwachting:

Uit de doorrekening blijkt dat gezinnen met een laag inkomen relatief het zwaarst getroffen worden en een forse kostenstijging tegemoet kunnen zien. Ook voor ouders met een modaal inkomen betekent het een substantiële kostenstijging en voor gezinnen met hogere inkomens blijven de kostenstijgingen beperkt tot € 732,- tot € 1.057,- op jaarbasis. Als kinderopvangondernemers ruimte hebben om een deel van de kostenstijging op te vangen in de winstmarge of in kostenbesparingen en de tariefaanpassing in de komende jaren beperkt blijft tot 2,5% per jaar ontstaat het volgende beeld:

In dit scenario blijkt de werkelijke nettokostenstijging te variëren van 35% voorminimuminkomens tot 27% voor de hoge inkomens.
Voor ouders die gebruik maken van buitenschoolse opvang wordt het scenario ongunstiger in 2010 omdat dan het maximumuurtarief voor buitenschoolse opvang wordt verlaagd.Per kind met een gemiddelde afname van 2 dagen buitenschoolse opvang per week lopen de extra kosten op tot meer dan € 300,- per kind per jaar (ongeacht het gezinsinkomen).

De consequenties voor ouders die nu gebruik maken van gastouderopvang zijn onverminderd fors. Of het Kabinet erin slaagt de kostenstijging voor ouders die gebruik maken van dagopvang zo beperkt te houden als nu wordt aangegeven heeft het Kabinet niet zelf in de hand. Dat is  afhankelijk van het feit of kinderopvangondernemers (als enige sector in Nederland) in staat zijn om de forse kostenstijging door inflatie en stijgende lonen niet door te belasten in de tarieven voor 2009. Dat is een onwaarschijnlijk scenario. In oktober 2009 zal aan de hand van dezelfde steekproef onder de grootste aanbieders in Nederland de werkelijke tariefstijging afgezet worden tegen de verwachtingen op dit moment.