“Visie, vertrouwen en de bühne..."

'De kinderopvang kan kostenstijgingen op twee manieren doorberekenen aan ouders: middels verhoging van het uurtarief dan wel middels uitbreiding van het aantal contracturen. Voor een kinderopvanginstelling maakt het niet uit op welke manier de kostenstijgingen worden doorberekend, voor ouders is het evenwel door het huidige subsidiestelsel (en de maximale vergoedingsnorm per uur) aantrekkelijker als de kostenstijging door uitbreiding van contracturen wordt door berekend.
Per saldo zijn ouders dus goedkoper uit indien het aantal contracturen wordt
verruimd in plaats van dat het uurtarief wordt verhoogd.'

Het is een citaat, niet uit de lobby van de kinderopvangbranche maar uit een onderzoeksrapport van de onafhankelijke marktmeester, de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) van eind 2009. De NMa geeft in haar rapport zelfs een rekenvoorbeeld om het te verduidelijken. Het plan van enkele Tweede Kamerfracties om kinderopvangaanbieders te verplichten hun diensten per uur aan te bieden gaat volgens de NMa dus ten koste van ouders. Dat was ook de reden waarom BOinK zich heftig verzette tegen het plan. Het is bijna onwerkelijk dat politici een plan lanceren waarbij een overheid ondernemers wettelijk verplicht hoe ze hun productaanbod moeten prijzen. Het doet meer denken aan de bestuursvisie van het Rusland van de vorige eeuw dan aan de visie van moderne Nederlandse volksvertegenwoordigers.
Er is slechts één verklaring waarom politici het opnemen tegen de logica van de NMa en de kinderopvanggebruikers zelf en dat is scoringsdrang en de bühne. Je kunt erover klagen maar het is de realiteit waar de branche zeker de komende maanden mee moet leren omgaan. In de discussie over nieuwe bezuinigingen vanaf 2012 zullen er nog wel meer luchtballonnen opgelaten worden.

Als het gaat om visie is wel duidelijk dat het kabinet inzet op kinderopvang als arbeidsmarktinstrument. In die visie past ook de maatregel om arbeidsinzet te koppelen aan het recht op kinderopvangtoeslag.
Vanaf volgend jaar mogen ouders maximaal 140 procent van de gewerkte uren (van de minst werkende partner) declareren bij opvang voor 0- tot 4-jarigen en 70 procent bij schoolgaande kinderen. Wie de statistieken erop naslaat ziet dat deze maatregel nauwelijks effect heeft op de rijksuitgaven.
Dat is pech voor het Rijk, maar hoe zit dat met de effecten voor uw klantenbestand? Weet u eigenlijk wat het arbeidsvolume van uw ouders is en hoe zich dat verhoudt tot de opvang die ze afnemen? Is het aanleiding om het productaanbod anders in te richten of weigert u uw organisatiebeleid te laten leiden door de grillen van Den Haag?

Het Tinbergeninstituut publiceerde overigens onlangs onderzoek waaruit blijkt dat ouders met jonge kinderen

substantieel minder overlappende werktijden hebben om het beroep op formele opvang te beperken. Stellen zonder kinderen zorgen er volgens het onderzoek juist voor dat ze dezelfde tijden werken om zo veel mogelijk privétijd met elkaar te kunnen doorbrengen. Dat gezinsuitbreiding een aanslag is op de tijd voor romantiek was de meeste ouders al duidelijk. Dat de vraag naar opvang wordt gedempt door het afstemmen van werk tijden door ouders toont het Tinbergeninstituut nu ook wetenschappelijk aan.

Als die koppelingsmaatregel nauwelijks bezuinigingen oplevert, waarom zet het kabinet dan toch door? Dat is niet alleen omdat het past in haar visie maar ook omdat de maatregel nodig is als legitimatie voor het verhogen van de werkgeversbijdrage. Werkgevers betaalden in 2010 – net als in 2009 – minder dan 20 procent van de kinderopvangrekening. Het lijkt er nu op dat minister Kamp dat aandeel meer in evenwicht wil brengen met de bijdragen die ouders en het Rijk leveren. Of dat gaat lukken weten we voor de zomer.

Toch blijft ook het verlagen van de vergoedingsnorm een aantrekkelijke bezuinigingsmaatregel. Dat blijkt uit de rapportage van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het CBS rapporteerde in april dat ouders in 2010 evenveel kwijt waren aan kinderopvang als in 2009. Alsof ouders in 2010 door de bezuinigingen op de gastouderopvang en bso geen enkele lastenverzwaring hebben ervaren. Wie kijkt naar de definitie van ouderbijdrage die het CBS hanteert ziet dat alle opvangkosten boven de vergoedingsnorm volgens het CBS geen ouderbijdrage zijn. ‘Ouders betalen het wel maar het is geen ouderbijdrage’, aldus het CBS. Het is bijna een aansporing voor politici om de vergoedingsnormen verder te verlagen.

Dat heeft immers – volgens het CBS tenminste – geen enkel effect op de lasten voor ouders. Van een instituut dat – en ik citeer – 'onafhankelijke, betrouwbare en samenhangende informatie levert die inspeelt op de behoefte van de samenleving', mag je wel wat meer verwachten.

Reageren? Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. .www.bbmp.nl